آپنه خواب یکی از رایج ترین اختلالات خواب است، زمانی که فرد آپنه خواب را تجربه می کند، تنفسش به صورت مکرر در طول خواب متوقف شده و دوباره آغاز می شود، آپنه خواب انواع مختلفی دارد و علائم مخصوص به خود را نیز دارا می باشد در این مقاله به این سؤال که آپنه خواب یا تنگی نفس در خواب چیست پاسخ می دهیم و با روش های تشخیص و درمان این بیماری نیز آشنا خواهیم شد.
آپنه خواب چیست؟
آپنه خواب یکی از رایج ترین اختلالات خواب است، در این اختلال تنفس فرد در خواب به صورت موقت قطع شده و فرد احساس خفگی می کند، قطع شدن تنفس در خواب می تواند در هر ساعت چندین بار اتفاق بیوفتد، قطع شدن تنفس باعث خارج شدن فرد از خواب عمیق، بیدار شدن و در نتیجه اختلال در چرخه خواب می شود.
انواع آپنه خواب
آپنه خواب دارای انواع مختلفی از جمله آپنه خواب انسدادی، آپنه خواب مرکزی، آپنه خواب پیچیده، آپنه خواب پوزیشنال و… است که در این بخش به معرفی هر یک از آن ها خواهیم پرداخت.
آپنه خواب انسدادی
آپنه خواب انسدادی از رایج ترین نوع آپنه ها معرفی می شود، تنفس فرد مبتلا به این اختلال به صورت پشت هم در هنگام خواب قطع و وصل می شود، وقفه های تنفسی آپنه انسدادی اغلب به دلیل مسدود شدن راه های هوایی بالایی ایجاد می شوند.
عوامل مختلفی از جمله چاقی، جنسیت، سن، ژنتیک، آناتومی صورت و… در بروز آپنه انسدادی تاثیر گذارند.
آپنه مرکزی
زمانی که مغز فرد نتواند سیگنال های مناسبی را به عضلات کنترل کننده تنفس ارسال کند، فرد این آپنه را تجربه خواهد کرد، در این نوع آپنه ممکن است فرد برای چند ثانیه هیچ تلاشی برای نفس کشیدن نکند، در این زمان فرد با تنگی نفس از خواب بیدار شده و تنفس در زمان خواب دشوار می شود.
آپنه پیچیده
در صورتی که فرد به صورت همزمان دچار آپنه انسدادی و مرکزی شود، آپنه پیچیده را تجربه خواهد کرد.
آپنه خواب پوزیشنال
افرادی که به این آپنه خواب دچار می شوند هنگام خوابیدن روی کمر این آپنه رو تجربه می کنند، در این فرد هنگامی که فرد روی کمر می خوابد جاذبه زمین باعث بسته شدن راه های هوایی شده و او را دچار آپنه می کند.
توصیه می شود که این افراد برای جلوگیری از طاق باز خوابیدن، از کمربند ضد خروپف استفاده کنند تا شدت آپنه خواب پوزیشنالش کاهش پیدا کند.
علائم آپنه خواب
از آن جایی که علائم انواع آپنه ها با یکدیگر همپوشانی دارند و ممکن است تشخیص آن ها را دشوار کند لازم است که با شایع ترین علائم و نشانه های آن آشنا شوید.
1. نفس نفس زدن هنگام خواب
2. خروپف با صدای بلند
3. خشکی دهان در زمان بیدار شدن
4. احساس سردرد در صبح زود
5. اختلال در خواب و تجربه بی خوابی
6. خواب آلودگی غیرعادی در طول روز
7. اشکال در توجه در طول روز
8. افزایش تحریک پذیری
علت آپنه خواب
اغلب اوقات آپنه خواب به دلایلی از جمله اختلالات عصبی عضلانی و اختلالات قلبی مشاهده می شود، گاهی اوقات درمان مشکلات قلبی و عصبی عضلانی می تواند اختلال آپنه خواب را برطرف کند، استفاده از اکسیژن مکمل در زمان خواب یکی از مهم ترین روش های درمان آپنه خواب مطرح می شود.
نحوه تشخیص آپنه تنفسی
تست خواب
تست خواب در منزل یکی از بهترین روش ها برای تشخیص و اندازه گیری میزان خواب و مشکلات آن مطرح می شود، تست خواب به پزشک کمک می کند تا بتواند اختلال خواب فرد و میزان آن را بهتر تشخیص دهد.
درمان آپنه خواب و تنگی نفس
در صورتی که آپنه خواب با توجه به تشخیص پزشک خفیف باشد ممکن است پزشک توصیه کند که فرد درگیر، وزنش را کاهش دهد و یا سیگار و دخانیات را ترک کند.
در صورتی که فرد آلرژی بینی داشته باشد، در ابتدا درمان آلرژی بینی آغاز می شود، در صورتی که انجام این موارد باعث بهبود علائم و نشانه ها نشوند و یا فرد درگیر آپنه متوسط رو به شدید باشد، پزشک از سایر درمان ها استفاده خواهد کرد، استفاده از دستگاه ها تجهیزات تنفسی مخصوص یکی از روش های درمان رایج عنوان می شود، این دستگاه ها موجب باز شدن راه هوایی مسدود شده خواهند شد، ضمن این که گاهی اوقات ممکن است فرد نیاز به جراحی داشته باشد.
استفاده از سی پپ
سی پپ یکی از پرکاربرد ترین تجهیزات پزشکی است که از طریق فشار مثبت مداوم، راه هوایی مسدود شده بیمار را باز کرده و مشکل توقف تنفس فرد را برطرف می کند، با استفاده از سی پپ، فشار هوایی که بیشتر از فشار هوای عادی است از طریق ماسک ارسال شده و از این طریق راه های هوایی فوقانی فرد باز شده و از توقف تنفس فرد و خر و پف در هنگام خواب جلوگیری می کند.
استفاده از بای پپ
در صورتی که فرد نتواند از دستگاه سی پپ استفاده کند، پزشک استفاده از دستگاه بای پپ را به او پیشنهاد خواهد کرد، بای پپ از دیگر تجهیزات تخصصی است که از طریق تأمین فشار دو سطحی مثبت راه هوایی از توقف تنفس در هنگام خواب جلوگیری می کند، با استفاده از بای پپ هنگام دم فشار بیشتر و در زمان بازدم فشار کمتری تجربه خواهد شد.